Czerwiec 1

Rozważając o technologii informacyjnej w projektach edukacyjnych zazwyczaj skupiamy się tylko na tym, do czego można jej użyć przy realizacji zadań. Szkoda, ponieważ może być bardzo przydatna na poziomie zarządzania projektami czy szkołą.

Rola technologii informacyjnej w projekcie może być dwojaka. Po pierwsze, może posłużyć uczniom do wykonania zadań projektowych. Używając komputera i sieci internet uczniowie mogą znaleźć wiele informacji i nauczyć się selekcjonować wartościowe i cenne materiały. Informacje mogą posłużyć do opracowania referatu czy przygotowania prezentacji. Znalezione materiały mogą też mówić o tym, jak dane zadanie wykonać czy rozwiązać postawiony przed nimi problem.

Dzięki użyciu komputera prace uczniów mogą być znacznie ciekawsze i różnorodniejsze. Zamiast referatu mogą opracować stronę WWW, poprowadzić bloga, nagrać film (także animowany), wykonać pokaz czy galerię zdjęć (również pseudotrójwymiarowych), przygotować komiks, nagrać słuchowisko radiowe. Dzięki dostępowi do sieci i usługom, takim jak blogi, Youtube, Facebook, uczniowie w łatwy sposób mogą dzielić się nie tylko pomysłami, ale także swoją twórczością. Dzięki wyszukiwarkom internetowym twórczość ta może stać się bardzo popularna i zdobyć uznanie nie tylko wśród ich przyjaciół, rodziny czy znajomych. Jeszcze inne narzędzia pozwalają w sieci internet zorganizować coś, co niegdyś było bardzo praco- i kosztochłonne – na przykład badania ankietowe. Nie tylko szybko możemy zebrać opinie, ale także przedstawić je w czytelnej graficznej formie. Możliwości są ograniczone praktycznie tylko wyobraźnią.

Drugim zastosowaniem technologii, znacznie częściej pomijanym, jest pomoc w organizacji i prowadzeniu samego projektu. W tym celu można wykorzystać pocztę elektroniczną, wspólne kalendarze, udostępnianie folderów i plików a także edytowanie plików online (w aplikacjach uruchamianych w przeglądarce), ich współdzielenie oraz korzystanie z komunikatorów.

Warto zauważyć, że wszystkie te usługi zawierają w sobie sieci i portale społecznościowe, z których na co dzień korzystają młodzi ludzie (duża część młodzieży pozostaje niemal bez przerwy zalogowana w sieci, jeśli tylko jest to możliwe). By zachęcić uczniów do pracy nad projektem, a z drugiej strony usprawnić jego prowadzenie – zaproponujmy im pracę metodami dla nich naturalnymi.

Wskazówka

Warto zauważyć, że szkoła nie musi ponosić żadnych inwestycji, by wdrożyć opisane w artykule mechanizmy. Usługi te bowiem są oferowane dla sektora edukacji zupełnie bezpłatnie. Najbardziej kompleksowe, zawierające wszystkie opisane w artykule funkcje, są dwie usługi: Microsoft Windows Live@edu oraz GoogleApps dla edukacji.

Edukacyjna sieć społecznościowa w pracy metodą projektów – usługi Live@edu

Poniżej opisujemy najważniejsze z naszego punktu widzenia usługi i wskazujemy, do czego podczas realizacji projektów edukacyjnych mogą się przydać.

Poczta elektroniczna

Zalety używania poczty elektronicznej w projektach edukacyjnych są powszechnie znane. Przypomnijmy, że jest to najszybszy sposób komunikacji z uczniami biorącymi udział w projekcie, w szczególności gdy z różnych powodów zmianie ulega harmonogram projektu – np. godziny i dni spotkań konsultacyjnych. Olbrzymią zaletą szkolnego systemu kont pocztowych jest fakt, iż mamy do dyspozycji książkę teleadresową obejmującą wszystkich uczniów i nauczycieli. Można utworzyć grupy dystrybucyjne dla poszczególnych klas czy grup projektowych. Dzięki temu łatwo nauczycielowi zorganizować całą pracę.

Kalendarze

Kalendarze można w projektach edukacyjnych wykorzystać na dwa sposoby: do prowadzenia prac projektowych (zarządzania projektem) oraz jako zadanie/przedmiot projektu. W pierwszym wypadku kalendarz może posłużyć do uporządkowania pracy – stworzenia, udostępniania i aktualizowania harmonogramu. Może zostać stworzony harmonogram ramowy projektu dla całej szkoły, harmonogram dla grup projektowych opracowany przez nauczyciela wspólnie z uczniami (np. z datami konsultacji czy rozliczenia poszczególnych etapów pracy). Uczniowie (członkowie grupy projektowej) mogą poprowadzić odrębny, wewnętrzny kalendarz wspólnych działań. Takie kalendarze stają się swoistymi sprawozdaniami z postępów prac zespołów projektowych.

Wskazówka

Kalendarze w dowolny sposób mogą być udostępniane i współdzielone przez poszczególne osoby jak i grupy, które mogą mieć prawo tylko odczytu lub odczytu i zapisu.
O zmianach w kalendarzach użytkownicy mogą być powiadamiani dodatkowo pocztą elektroniczną i/lub wiadomościami SMS. Kalendarze (jak również pocztę elektroniczną, a coraz częściej również pozostałe funkcje) można łatwo zsynchronizować nie tylko z domowymi i szkolnymi komputerami uczniów oraz nauczycieli, ale także z większością nowoczesnych telefonów komórkowych, czy coraz częściej spotykanymi tabletami.

Z drugiej strony warto wspomnieć, że kalendarz może być wykorzystany jako narzędzie do prowadzenia zapisów z obserwacji zjawisk czy procesów (choćby obserwacji rozwoju rośliny, notowania zmian w pogodzie, zapisów dotyczących wydarzeń społecznych i wielu, wielu innych). Jego uzupełnianie może stać się jednym z zadań realizowanych w ramach projektu.

Wymiana dokumentów, wspólna praca nad projektem

Pracę w ramach projektu znakomicie ułatwia możliwość publikacji i udostępniania opracowanych dokumentów na serwerze, do którego mamy dostęp zarówno w szkole, jak i w domu. Uczniowie mogą w ten sposób udostępniać opracowane fragmenty pracy zarówno innym członkom swojego zespołu, jak również opiekującym się nimi nauczycielom. Mogą wspólnie pracować nad dokumentami, np. notesem projektowym, w którym zbierają materiały, tworzą konspekt, zapisują uwagi lub znajdują recenzje i komentarze do swojej pracy zamieszczane przez nauczycieli.

Dodatkowo bardzo przydatną funkcją może okazać się możliwość edycji opublikowanych dokumentów bezpośrednio w przeglądarce internetowej. Dzięki temu uczniowie nie potrzebują w domu pełnych (płatnych) wersji aplikacji, z których korzystają w ramach prac projektowych w szkole – mogą użyć ich bezpłatnych wersji online.

Galeria fotografii – pokazy

W pracy nad projektami dość często przydatną okazuje się możliwość gromadzenia, opisywania, dzielenia się i komentowania zbiorów zdjęć. Mogę one stanowić pracę samą w sobie lub być zbiorem materiałów pomocniczych np. do prezentacji w projekcie.

Komunikator

Zastosowań komunikatora może być bardzo wiele. Począwszy od wykorzystania go do prowadzenia konsultacji online dla uczniów przez nauczycieli, poprzez komunikację na żywo między uczniami, aż po przesyłanie dokumentów w czasie rzeczywistym.

Coraz częściej możliwa jest komunikacja nie tylko tekstowa, ale także audio-wideo. Jeśli dołączymy do tego możliwość wspólnej, jednoczesnej pracy nad dokumentem – możemy realizować w łatwy sposób zdalne konsultacje oraz projekty międzyszkolne i międzynarodowe. Ze spotkaniami w czasie rzeczywistym włącznie i to bez ponoszenia dodatkowych kosztów.

Podsumowanie

Korzystanie w pracy z uczniami (szczególnie przy projektach edukacyjnych) z usług, które znają z życia prywatnego ma wiele zalet. Po pierwsze, są to dla nich naturalne metody komunikacji i pracy. Po drugie, znacznie ułatwiają, czasem umożliwiają, wykonanie wielu zadań, w tym komunikacyjnych i związanych z planowaniem pracy i jej organizacją. Pokazują, że komputer może stanowić bardzo przydatne narzędzie nie tylko rozrywki, ale także pracy i nauki.

Jedynym zastrzeżeniem jest to, by korzystać z uczniami tylko z usług bezpiecznych. Najlepiej z usług zaprojektowanych i dedykowanych dla edukacji. Teoretycznie nic nie stoi na przeszkodzie, by użyć Facebooka czy innej otwartej sieci społecznościowej na potrzeby projektów i zadań szkolnych. Różnica jednak polega na tym, że na Facebooku nie mamy żadnej kontroli nad uczniami, nad tym co i dla kogo publikują. Jeśli wykryjemy karygodne zachowania, obraźliwe lub naruszające prawa autorskie treści opublikowane przez naszych uczniów – nie będziemy mieli możliwości ich zablokowania. Każdy uczeń bowiem samodzielnie zakłada tam konto. Jeśli uczniowie zrobili to w ramach wykonywanych szkolnych zadań – pretensje będą kierowane pod naszym adresem. W przypadku korzystania z usług zaprojektowanych i przeznaczonych dla edukacji (takich jak  Microsoft Windows Live@edu czy Google Apps dla edukacji) to szkoła zakłada i zarządza kontami użytkowników. W razie potrzeby może konto zablokować i zlikwidować opublikowane na nim treści. Z punktu widzenia szkoły i nauczyciela takie rozwiązanie jest znacznie lepsze.

Tekst stanowi fragment artykułu zamieszczone w drugim numerze Uczę Nowocześnie.

Zapraszamy do samouczków omawiających wdrożenie Live@edu w szkole oraz zarządzanie użytkownikami w ramach tej usługi.